تبلیغات
علمیscience - تاخیرات در پروژه های ساخت

درحال مشاهده: علمیscience - تاخیرات در پروژه های ساخت


ادعونی
اهدای خون
موسسه محک
اهداء عضو

تاخیرات در پروژه های ساخت

6 اردیبهشت 96
05:34
امیرحسین ستوده بیدختی
تعریف تاخیرات
تاخیر، عمل یا رویدادی است که زمان مورد اشاره در قرارداد برای انجام عملی خاصی را طولانی تر کند. به‌طور کلی تاخیرات ناشی از علل مختلفی هستند که از عملکرد گروه‌های درگیر پروژه ایجاد می شوند. موفقیت پروژه رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده تعریف می‌شود. در یک پروژه موفق، اجرای فنی پروژه به خوبی صورت گرفته، زمان‌بندی حفظ شده و هزینه های بودجه بندی شده نیز حفظ شده‌اند (امامی زاده، ۱۳۸۳).


تاخیرات چرا؟
دلایل تأخیر در کشورهای مختلف می‌تواند به دلایل زیادی متفاوت باشد ازجمله تفاوت‌های فرهنگی، اجتماعی، نوع قرارداد و روش ساخت، مسائل سیاسی و قوانین دولتی، شرایط زمین‌شناختی و آب‌وهوایی و… اما برخی از علل مانند کمبود نیروی انسانی و مصالح، مشکلات مالی و ضعف در مدیریت در میان کشورها مشترک بوده و لذا حل‌وفصل این مشکلات دغدغه‌ای عمومی است (وطن‌خواه ۱۳۸۳).

مقاله مرتبط: زمان‌بندی پروژه

تاخیر، که تهش دعوا میشه
دعاوی تاخیر یکی از متداول‌ترین دعاوی ساخت است. ازاین‌رو صنعت ساخت نیازمند روش‌های قابل‌اعتماد و مؤثری به‌منظور آنالیز علل و اثراتتأخیرات هم‌زمان است. توافق زمان پروژه‌های ساخت بین کارفرما و پیمانکار از بندهای مهم قراردادهای عمرانی است. به‌منظور اطمینان، از حصول چنین توافقی، پیمانکار ملزم به ارائه برنامه زمان‌بندی اولیه است که در دوران ساخت پروژه اجرا گردیده و با در نظر گرفتن شرایط به‌روز می‌شود. این برنامه زمان‌بندی اولیه با پیشرفت کار و مواجهه با حوادث غیرقابل‌پیش‌بینی احتیاج به بازنگری دارد.

مقاله مرتبط: تعریف ادعا

 تقسیم‌بندی تاخیرات بر مبنای منشأ ایجاد
بروز تأخیر در پروژه‌ها به عوامل متعددی بازمی‌گردد و هر یک از عوامل متصدی (کارفرما، مشاور، پیمانکار) در بروز تأخیر و میزان اثرگذاری آن دخیل هستند که با توجه به نقش هریک و اثرگذاری آن مقدار تاخیر به وجود آمده و خسارات ناشی از آن و تحمیل‌شده به سایر اولیای امور پروژه محاسبه و قابل پرداخت است. تاخیر در پروژه‌ها به دلیل پیچیدگی خاص آن‌ها امری غیرقابل‌انکار است. (جی سوویس، ۲۰۰۸)

تاخیرات در طرح‌ها را می‌توان بر مبنای معیارهایی مانند منبع ایجاد، قابلیت جبران‌پذیری و زمان رخداد آن‌ها تقسیم‌بندی و تفکیک نمود. (تروهید، ۱۳۸۳) در شکل -۱ تقسیم‌بندی تا خیرات بر اساس منبع بروز، قابلیت و میزان جبران‌پذیری تاخیر به وجود آمده آورده شده است.


شکل ۱- تقسیم‌بندی تأخیرات بر اساس منشأ بروز
در ادامه به برخی از دلایل بروز تاخیر در پروژه که مرتبط به هریک از متصدیان پروژه است اشاره می‌گردد.

تاخیرات مرتبط با کارفرما:
بخشی از دلایل بروز تأخیرات مرتبط با کارفرما را می‌توان به‌صورت زیر برشمرد:

تغییر نیازهای کارفرما به دلیل تغییر دستور کار،
تاخیرات کارفرما در تخصیص منابع،
کم‌کاری کارفرما در صدور تاییدات و مصوبات و اجرای تعهدات قراردادی،
تغییر شرایط کارگاهی از جانب کارفرما،
تاخیر در تأمین مصالح و ماشین‌آلات مورد تعهد،
تاخیر در آزادسازی و رفع معارضی،
عدم حضور نماینده،
عدم توجه به نظرات کارشناسی مشاور،
تاخیر در پرداخت پیش‌پرداخت.
مقاله مرتبط: کلیم را از کجا شروع کنیم؟

تاخیرات مرتبط با مشاوران:
عوامل زیر را می‌توان به‌عنوان بخشی از دلایل بروز تاخیر مرتبط با مشاوران بیان نمود:

تاخیر در ابلاغ نقشه‌ها،
تغییرات مکرر نقشه‌ها،
تاخیر در تائید صورت‌جلسات،
تاخیر در تائید صورت‌وضعیت‌ها،
عدم تائید به‌موقع پرداخت حق‌وحقوق پیمانکار،
عدم وجود مطالعات ژئوتکنیکی کافی و مناسب و واقعی نبودن پیش‌بینی احجام پروژه،
غیر فنی بودن دستگاه نظارت،
تاخیر در ابلاغ دستور کاره
مقاله مرتبط: انواع دعاوی در پروژه‌های ساخت


تاخیرات مرتبط با پیمانکاران:
دلایل زیر بخشی از عوامل بروز تأخیر مرتبط با پیمانکاران می‌باشند:

مشکلات مالی،
مسائل ناشی از سوء مدیریت،
موجود نبودن مواد اولیه،
برنامه‌ریزی و زمان‌بندی نامناسب،
ضعف در مدیریت تجهیزات،
کمبود نیروی انسانی ماهر.
عوامل دیگری نظیر شرایط

دشوار آب‌وهوایی،
قوه قهریه (همچون سیل و زلزله)،
و عوامل طبیعی (آب‌وهوای نامناسب)،
آلاینده‌های محیطی،
مشکلات زمین‌شناسی پیش‌بینی‌نشده،
مسائل سیاسی،
مشکلات در صنعت یا اقتصاد کشور،
تغییرات جهشی و ناگهانی قیمت مواد و مصالح و …
نیز به‌عنوان دلایلی در ایجاد تاخیر وجود دارند که از آن‌ها به‌عنوان دلایل عوامل غیرقابل‌کنترل (عوامل محیطی) یاد می‌شود و تقریباً از ید کنترل طرفین خارج است. (مانسی، ۲۰۰۷)


انواع تاخیر
همان‌طور که بیان شد در بروز تأخیرات دلایل و علت‌های گوناگونی وجود دارند که به یکی از عوامل مرتبط با پروژه و یا همه آن‌ها بازمی‌گردد. ازاین‌رو تاخیرات را می‌توان در قالب و چارچوب‌هایی تقسیم‌بندی نمود و میزان تأثیر و نقش‌های عوامل مرتبط با پروژه را موردبررسی قرارداد. تاخیرات به وجود آمده در پروژه را بر مبنای قابل‌قبول بودن و غیرقابل‌قبول بودن نیز می‌توان تقسیم‌بندی نمود که می‌توان آن را به‌صورت شکل -۲ نشان داد.


شکل ۲- تقسیم‌بندی تأخیرات بر مبنای مجاز و غیرمجاز بودن
در تعریف کلی تاخیرات پروژه، تفاضل زمان پایان واقعی و پایان قراردادی پروژه بوده و تاخیرات برابر مجموع تاخیرات مجاز و تاخیرات غیرمجاز است.

تاخیرات غیرمجاز نیز، تاخیرات ناشی از قصور پیمانکار است و تاخیرات مجاز هم تاخیرات ناشی از قصور کارفرما است. تسهیم تاخیرات مجاز و غیرمجاز هم در خلال پروژه و هم در پایان پروژه اهمیت دارد. ازآنجاکه پیشرفت پروژه در حین اجرا همیشه با توجه به برنامه پروژه محاسبه‌شده و با مبنای برنامه زمان‌بندی قیاس می‌شود و معیار تسریع و تاخیر پیمانکار از برنامه زمان‌بندی است، دقیق و معتبر بودن این مبنا اهمیت ویژه‌ای دارد.

تسهیم تاخیرات و اعمال تأثیر تاخیر مجاز در برنامه موجب اصلاح مبنای محاسبه پیشرفت خواهد شد. هم پیمانکار و هم کارفرما بایستی تلاش کنند که برای کلیه موارد، مستندات لازم و کافی را فراهم کنند تا در مواقع لزوم بتوانند از خواسته‌های خود دفاع کنند. (ترو هید، ۱۳۸۳)


تاخیرات غیرمجاز:
تاخیری که پیمانکار مسئول پاسخگویی به آن است مانند توان پایین مدیریت عملیات اجرایی و عدم هماهنگی میان اجزای کار را غیرقابل‌اغماض (غیرمجاز) گویند. پیمانکار برای این‌گونه تاخیرات، نمی‌تواند زمان اضافی را درخواست کند. در چهارچوب قرارداد فی‌مابین موظف است نسبت به جبران این تاخیرات (به لحاظ زمانی و مالی) اقدام نماید. (همان)

تاخیرات مجاز – غیرقابل‌جبران[۱]:
این تاخیرات به سبب و درنتیجه فاکتورها و عواملی خارج از کنترل کارفرما و پیمانکار به وجود آمده است. تاخیری که نه پیمانکار و نه کارفرما پاسخگو نباشد غیرقابل‌جبران نامیده می‌شود که در بخشهای قبلی به آن‌ها اشاره شد. بلایای طبیعی و نامساعد بودن آب‌وهوا نمونه این تاخیرات هستند. (رضازاده، ۱۳۸۴)

تاخیرات مجاز – قابل جبران[۲]:
دسته دیگر از تاخیرات، قابل جبران (مجاز) هستند که بنا بر دلایل توضیحات داده‌شده در بخش‌های قبلی در آن‌ها کارفرما دلیل اصلی تاخیر است. نمونه این تاخیرات تغییر در دامنه محدوده کار است؛ و در این بخش نیز با توجه به اسناد مدارک پروژه و در چهارچوب قرارداد فی‌مابین ضررها و خسارات پیمانکار محاسبه و کارفرما موظف به پرداخت آن است. به‌طورکلی تاخیرات غیرمجاز از کسر تاخیرات مجاز از کل تاخیرات به دست می‌آید و آنچه محل بحث میان کارفرما و پیمانکار است میزان و تأثیر تاخیرات مجاز در برنامه زمان‌بندی است. (همان)

 طبقه‌بندی تاخیرات مجاز:

برای محاسبه تاخیرات عملیات اجرایی باید علل و عوامل مؤثر بایستی طبقه‌بندی‌شده و تاخیرات محاسبه گردد. تاخیرات مجاز را می‌توان برحسب نوع به گروه‌های مختلفی تقسیم نمود مانند:

افزایش احجام کارهای موجود در برنامه زمان‌بندی، مانند افزایش حجم خاک‌برداری یا خاک‌ریزی،
افزایش فعالیت‌های جدید به برنامه، مانند اضافه شدن فضای جدید به فضاهای قبلی پروژه،
تاخیر در ابلاغ نقشه‌ها و تعیین تکلیف دیتیلهای اجرایی از جانب کارفرما،
تأمین نشدن پیش‌نیازهایی که بر عهده کارفرما است. (وون سون، ۲۰۰۸)
تاخیرهای مجاز را برحسب زمان بروز تاخیر می‌توان به گروه‌های زیر تقسیم کرد:

تاخیرهایی که تاریخ تأثیرشان مستقل از زمان وقوع آن‌هاست؛ مانند افزایش احجام. تأثیر این‌گونه تاخیرات در آخرین برنامه زمان‌بندی مبنا ملاحظه می‌شود؛ به‌طور مثال به نسبت افزایش حجم کار، زمان افزایش پیدا می‌کند.

تاخیراتی که تاریخ تأثیرشان وابسته به زمان وقوع آن‌هاست؛ مانند تغییر نقشه‌های اجرایی تأثیر این‌گونه تاخیرات با توجه به واقعیت اجرا ملاحظه می‌شود. به‌طور مثال شرایط نامناسب جوی با توجه به اینکه کار در کدام مرحله اجرا است ممکن است جزو تاخیرات مجاز یا غیرمجاز در نظر گرفته شود. مثال دیگر تاخیر در تعیین تکلیف دیتیلهای اجرایی است که هم‌اکنون استعلام شده، زمان تاخیر جواب کارفرما از زمان استعلام پیمانکار (با احتساب فرجه زمانی پاسخ) محاسبه می‌شود. (برای ماه، ۲۰۰۸)

مقاله مرتبط: تعهدات پیمانکار در شرایط عمومی پیمان و فیدیک قرمز

دلایل بروز تاخیرات مجاز – قابل جبران
در اینجا به پاره‌ای از دلایل که سبب بروز تاخیرات مجاز می‌گردند اشاره‌شده و راجع به چگونگی ادعای پیمانکار درباره آن توضیحی گذرا داده می‌شود.

دستورات تغییر و انجام کارهای اضافی:
از موارد اجتناب‌ناپذیر اجرای پروژه‌ها، اعمال تغییرات در مشخصات فنی و دستور تغییر در اجرای کارها به دلایل مختلف است. ازجمله این نوع تغییرات الزامی که در حین اجرای قرارداد احتمالاً موجب طرح ادعا از جانب پیمانکاران خواهد شد، می‌توان به:

تغییرات دستوری طبق نظر کارفرما،
تغییرات به دلایل اجرایی و گریزناپذیر،
اشکال یا نقص در مشخصات فنی و برنامه‌ها،
ابهام در مشخصات فنی،
تغییر در عملیات اجرایی به دلیل عدم امکان اجرای یک کار خاص،
نبود شفافیت در تصمیمات و اقدامات اجرایی قبلی یا در جریان کارفرما
اشاره نمود. هر یک از موارد پیش‌گفته یا مشابه آن ممکن موجب و علت طرح ادعا از طرف پیمانکار شود. این موارد ادعا غیر از اختیار کارهای اضافی است که در قالب قانون (اختیار در کاهش و یا افزایش ۲۵ درصد مبلغ قرارداد) و یا توافقات قراردادی به پیمانکار ابلاغ می‌شود (وطن‌خواه ۱۳۸۲).

شرایط فیزیکی نامناسب:

مقاله مرتبط:بررسی مقایسه ای شرایط عمومی پیمان بین المللی فیدیک و شرایط عمومی پیمان ایران

در طول اجرای پروژه در بعضی موارد شرایطی به وجود می‌آید که پیشرفت پروژه را دچار وقفه با توقف می‌کند. در این حالت اگر زمان وقفه یا توقف برای کل کار یا بخشی از آن باشد، این امر برای پیمانکار هزینه اضافی و پیش‌بینی‌نشده ایجاد می‌کند. علت توقف کار ممکن است شرایط پیش‌بینی‌نشده و خارج از اختیار پیمانکار مانند قطع برق و یا سوخت به مدت طولانی و یا تداوم شرایط خاص و نامناسب جوی باشد که در برنامه زمان‌بندی پروژه قابل پیش‌بینی نباشد.

تغییرات جهشی و ناگهانی قیمت مواد و مصالح و سایر منابع:
در سال‌های اخیر قیمت بعضی مواد و مصالح، به علل مرتبط با شرایط اقتصادی و سیاسی جهانی و یا به علت شرایط اقتصادی داخلی، افزایش و جهش ناگهانی پیداکرده است. نظر به اینکه در بعضی موارد بین ارائه پیشنهاد مناقصه به کارفرما تا عقد قرارداد و اجرای پروژه فاصله طولانی به وجود می‌آید و اگر در این فاصله قیمت مواد، مصالح و کالاهای موردنیاز پروژه، تغییرات شدید کند یا تغییر تعرفه گمرکی کالاهای وارداتی که قابل پیش‌بینی نباشد، این موارد موجب طرح ادعای ضرر و زیان از جانب پیمانکاران می‌شود. (رضازاده، ۱۳۸۴)

[۱] Non-EXCUSABLEDELAYS

[۲] EXCUSABLE DELAYS

ارسال شده در:
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

  • این دیدگاه در تاریخ 1 شهریور 98 11:56 ارسال شده است
    vnr2qup میگه :

    iw266p4 best generic viagra prices <a href="http://sildenapharmacy.com/">Viagra sildenapharmacy.com</a> generic sildenafil citrate vs viagra <a href=http://sildenapharmacy.com/>viagra generic</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 31 مرداد 98 23:32 ارسال شده است
    custom kraft boxes میگه :

    Sweet blog! I found it while searching on Yahoo News. Do you
    have anyy tips on how to get listed in Yahoo News? I've beedn trying
    for a while but I never seem to get there! Cheers

  • این دیدگاه در تاریخ 7 مرداد 98 01:13 ارسال شده است
    omanielvfgszn میگه :

    iyiqapaqdrrx cialis in canada http://www.rechtsreferendare-koeln.de/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=329347 - canada cheap cialis free samples of viagra <a href="http://bookmarkclub.cf/story.php?title=want-healthy-skin-its-easy-with-these-tips#discuss">viagra canada ph</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 2 مرداد 98 09:42 ارسال شده است
    WilliamNaw میگه :

    lady's viagra
    <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">where can i buy viagra</a>
    anyone order viagra online
    <a href=https://www.viagraforsalemsn.com/>prescription free viagra in australia</a>
    viagra prescription houston - https://www.viagraforsalemsn.com/

  • این دیدگاه در تاریخ 2 مرداد 98 01:08 ارسال شده است
    Wesleyvot میگه :

    color of viagra pills
    <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">viagra over the counter</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 10:58 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Nicely put, Thank you!
    viagra amsterdam <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">viagra for sale uk</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 09:29 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Whoa plenty of very good facts.
    viagra cancun <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">generic viagra online</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 08:01 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Very well voiced genuinely! !
    spider bite viagra <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">viagra pills</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 06:41 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :


    Kudos! Ample postings.

    https://www.viagraforsalemsn.com/
    viagra prices
    <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">buy viagra online</a>
    natural viagra pharmacy online
    <a href=https://www.viagraforsalemsn.com/>viagra for women</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 06:31 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Thanks! Plenty of tips.

    cialas viagra <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">generic viagra online</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 05:10 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :


    Nicely voiced indeed. .
    https://www.viagraforsalemsn.com/
    does revatio work like viagra
    <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">buy viagra online</a>
    viagra catalyst
    <a href=https://www.genericonlineviagrarx.com/>generic viagra online</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 03:37 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :


    Many thanks. I value it!
    https://www.viagraforsalemsn.com/
    viagra wire transfer
    <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">generic viagra 100mg</a>
    non prescription viagra
    <a href=https://www.genericonlineviagrarx.com/>generic viagra 100mg</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 03:30 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :

    You suggested it exceptionally well!
    does viagra make your dick bigger <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">viagra without a doctor prescription</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 02:04 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :

    You actually explained that effectively!
    https://www.viagraforsalemsn.com/
    tam caliber viagra hauler
    <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">generic viagra 100mg</a>
    can you overdose on viagra
    <a href=https://www.genericonlineviagrarx.com/>viagra for women</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 01:59 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Regards, Plenty of postings!

    benefits of recreational viagra use <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">buy viagra</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 00:32 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :


    This is nicely put. .
    https://www.genericonlineviagrarx.com/
    viagra and alternatives to
    <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">buy generic viagra</a>
    viagra with women
    <a href=https://www.genericonlineviagrarx.com/>generic viagra 100mg</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 29 تیر 98 00:28 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Reliable stuff. Thanks a lot.
    viagra vs cailis <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">generic viagra</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 23:00 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :


    Whoa plenty of great tips.
    https://www.viagraforsalemsn.com/
    viagra buy pharmacy iframe
    <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">viagra for women</a>
    lawsuits viagra heart attacks
    <a href=https://www.viagraforsalemsn.com/>viagra without a doctors prescription</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 22:57 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Very well voiced without a doubt! !
    viagra attorney ohio <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">buy generic viagra</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 21:35 ارسال شده است
    Jimmycew میگه :


    Incredible lots of awesome information.
    https://www.genericonlineviagrarx.com/
    viagra email malware
    <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">buy viagra online</a>
    depakote viagra interaction
    <a href=https://www.genericonlineviagrarx.com/>buy generic viagra</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 21:26 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :

    You mentioned it exceptionally well.
    https://www.genericonlineviagrarx.com/
    viagra cialis or levitra
    <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">generic viagra 100mg</a>
    viagra and athletic performance
    <a href=https://www.viagraforsalemsn.com/>cheap viagra</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 19:52 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :

    You expressed this fantastically.
    buying viagra without a prescription <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">viagra without a doctor prescription</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 19:50 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :


    Seriously quite a lot of awesome knowledge!
    https://www.viagraforsalemsn.com/
    buy cheap viagra online uk
    <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">viagra 100mg</a>
    viagra cialis generic
    <a href=https://www.viagraforsalemsn.com/>viagra for women</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 18:26 ارسال شده است
    Jimmycew میگه :


    Kudos, I enjoy this!
    https://www.genericonlineviagrarx.com/
    viagra on-line into singapore
    <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">generic viagra 100mg</a>
    viagra denver
    <a href=https://www.genericonlineviagrarx.com/>generic viagra 100mg</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 18:17 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Kudos! I enjoy this.
    gay viagra stories <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">generic viagra online</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 18:12 ارسال شده است
    BrendanTriag میگه :


    Regards, I enjoy this.
    https://www.genericonlineviagrarx.com/
    viagra sacramento
    <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">viagra 100mg</a>
    viagra prescriptions charlotte nc
    <a href=https://www.genericonlineviagrarx.com/>generic viagra 100mg</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 16:51 ارسال شده است
    Jimmycew میگه :


    Superb stuff. Cheers.
    https://www.viagraforsalemsn.com/
    testical pain and viagra
    <a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">generic viagra 100mg</a>
    viagra results pictures
    <a href=https://www.viagraforsalemsn.com/>generic viagra online</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 16:42 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Awesome forum posts. Regards!
    coleman 2000 viagra elite <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">viagra without a doctor prescription</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 15:17 ارسال شده است
    Jimmycew میگه :


    This is nicely said! .
    https://www.genericonlineviagrarx.com/
    cialis viagra levitra comparrison
    <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">buy viagra</a>
    how do caverta and viagra compare
    <a href=https://www.viagraforsalemsn.com/>buy viagra online</a>

  • این دیدگاه در تاریخ 28 تیر 98 15:09 ارسال شده است
    WilliamSpolo میگه :


    Nicely put. Thanks a lot!
    get viagra on the nhs <a href="https://www.genericonlineviagrarx.com/">viagra pills</a>

علمیscience - تاخیرات در پروژه های ساخت

نمایش نظرات 1 تا 30

علمیscience - تاخیرات در پروژه های ساخت,
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به علمیscience است. ||